Học tiếng Anh cho người mới bắt đầu thất bại phần lớn không phải vì thiếu tài liệu — mà vì có quá nhiều tài liệu rời rạc và không ai nói cho bạn biết nên học cái gì trước, cái gì sau. Bài viết này đưa bạn một lộ trình 80 bài có thứ tự cố định, mỗi bài một điểm ngữ pháp, kèm hội thoại, từ vựng có phiên âm, bài tập và file nghe. Toàn bộ đều miễn phí và bạn học theo đúng số thứ tự là được.
Trả lời nhanh: nên bắt đầu từ đâu?
Người mới bắt đầu nên đi theo thứ tự phát âm → từ vựng theo chủ đề → mẫu câu → ngữ pháp, chứ không phải học thuộc bảng ngữ pháp trước. Cụ thể với bộ này: bắt đầu từ bài A01 và đi tuần tự đến bài A80, mỗi ngày một bài trong 30–45 phút, mỗi tuần nghỉ một buổi để ôn lại. Tổng thời gian khoảng 4 tháng. Xen vào đó, mỗi tuần học thêm một bài hát tiếng Anh để luyện nghe và nhớ từ — nhưng dùng bài hát để học từ vựng và phát âm, đừng dùng để học ngữ pháp.
Bài viết này dành cho ai
Ba nhóm người sẽ dùng được ngay lộ trình này. Thứ nhất là người bắt đầu từ con số 0 — chưa biết gì ngoài vài từ lẻ. Thứ hai là người mất gốc: từng học ở trường, nhớ lõm bõm, cứ mở sách lên là không biết bắt đầu lại từ chỗ nào. Thứ ba là người tự học tại nhà không có giáo viên kèm, cần một thứ tự rõ ràng để không nhảy cóc.
Nếu bạn đã đọc hiểu được báo tiếng Anh hoặc đang luyện thi IELTS, bộ này quá nhẹ với bạn — hãy bỏ qua.
Người mới bắt đầu nên học gì trước?
Đây là câu hỏi quyết định bạn đi nhanh hay bỏ cuộc. Thứ tự hợp lý gồm bốn lớp.
Một, phát âm. Học bảng phiên âm quốc tế IPA trước tiên. Bảng này có 44 âm — 20 nguyên âm và 24 phụ âm — và nắm được nó giúp bạn tự đọc đúng phần lớn từ mới mà không cần ai đọc mẫu. Bỏ qua bước này là bạn sẽ phải sửa phát âm suốt nhiều năm sau.
Hai, từ vựng theo chủ đề. Học từ theo cụm tình huống — gia đình, nhà cửa, đồ ăn, quần áo, phương tiện — chứ không học danh sách từ rời rạc theo bảng chữ cái. Não nhớ theo ngữ cảnh chứ không nhớ theo thứ tự chữ cái.
Ba, mẫu câu. Thuộc lòng vài chục mẫu câu dùng được ngay: Where are you from? Can I help you? Would you like…? Nói được trước, hiểu quy tắc sau.
Bốn, ngữ pháp. Đến lúc này bạn mới học tại sao câu lại như vậy. Học ngữ pháp trước khi có vốn từ và mẫu câu giống như học luật giao thông trước khi biết đi xe.
Bộ 80 bài dưới đây được xếp đúng theo trật tự đó: mỗi bài mở bằng hội thoại thật, rồi mới đến từ vựng, rồi mới giải thích ngữ pháp và cho bài tập.
Lộ trình 5 chặng — toàn cảnh
Tám mươi bài được chia thành năm chặng. Bạn nên đi hết một chặng rồi mới sang chặng sau, vì mỗi chặng dựa hẳn vào chặng trước.
| Chặng | Bài | Bạn làm được gì | Thời gian |
|---|---|---|---|
| 1 | A01–A16 | Tự giới thiệu, hỏi đường, mua bán cơ bản | 3 tuần |
| 2 | A17–A32 | Kể việc đang làm và việc làm hằng ngày | 3 tuần |
| 3 | A33–A48 | Đặt câu hỏi, kể chuyện đã xảy ra | 4 tuần |
| 4 | A49–A64 | Kể chuyện có bối cảnh, nói việc vừa xảy ra | 4 tuần |
| 5 | A65–A80 | So sánh, nói tương lai, tự kiểm tra | 3 tuần |
Tổng cộng khoảng 17 tuần nếu học đều mỗi ngày một bài. Học cách nhật thì khoảng tám tháng — vẫn tốt hơn học dồn rồi bỏ.
Chặng 1 — Nói được câu đầu tiên (bài A01–A16)
Chặng này trả lời đúng một câu hỏi: bạn là ai. Chào hỏi, giới thiệu tên, nói nghề nghiệp và quê quán, tả nhà cửa, hỏi đường. Ngữ pháp duy nhất bạn cần là động từ to be và danh từ số nhiều — mọi thứ khác đều dựa trên hai nền này. Kết thúc chặng 1 bạn đã tự giới thiệu trọn vẹn được về mình.
Thời gian gợi ý: khoảng 3 tuần, mỗi ngày một bài.
- A01 — Chào hỏi
- A02 — Excuse me nghĩa là gì
- A03 — Danh từ số ít, số nhiều
- A04 — Hỏi tên
- A05 — Tính từ cơ bản
- A06 — Từ vựng nhà cửa
- A07 — Hỏi đường
- A08 — Gia đình và màu sắc
- A09 — Sở hữu cách
- A10 — Some, any, how much, how many
- A11 — Tiếng Anh trong nhà hàng
- A12 — Câu mệnh lệnh
- A13 — So sánh hơn
- A14 — Can và can’t
- A15 — Cách mời — Would you like…?
- A16 — Have got
Chặng 2 — Kể việc đang xảy ra (bài A17–A32)
Bạn học thì hiện tại tiếp diễn và thì hiện tại đơn — hai thì chiếm phần lớn giao tiếp hằng ngày. Xen giữa là những tình huống có thật: qua cửa hải quan, mời mọc, xin phép, nói giờ, đổi tiền. Kết thúc chặng 2 bạn kể được một ngày của mình từ lúc thức dậy tới lúc đi ngủ.
Thời gian gợi ý: khoảng 3 tuần.
- A17 — Tiếng Anh ở hải quan sân bay
- A18 — Đại từ sở hữu
- A19 — Động từ hai tân ngữ
- A20 — Miêu tả địa điểm và thời tiết
- A21 — Thì hiện tại tiếp diễn
- A22 — Nhờ giúp đỡ
- A23 — Cách xin phép
- A24 — Trật tự tính từ
- A25 — Giới từ chỉ nơi chốn
- A26 — Cách nói giờ
- A27 — Cấu trúc be going to
- A28 — Từ vựng đám cưới
- A29 — Nói về sở thích
- A30 — Thì hiện tại đơn
- A31 — Đổi tiền và sửa đồ
- A32 — Kể về một ngày của bạn
Chặng 3 — Đặt câu hỏi và bước vào quá khứ (bài A33–A48)
Nửa đầu chặng là các quy tắc nhỏ mà bị soi nhiều nhất: thêm -s/-es, câu hỏi Yes/No, trạng từ tần suất. Nửa sau mở sang thì quá khứ đơn — cả động từ có quy tắc lẫn bất quy tắc, cộng cách phát âm đuôi -ed. Đây là chặng nặng nhất của cả bộ, đừng vội.
Thời gian gợi ý: khoảng 4 tuần.
- A33 — Cách thêm -s / -es
- A34 — Câu hỏi Yes/No
- A35 — Trạng từ tần suất
- A36 — Hỏi tần suất với How often
- A37 — Phân biệt hiện tại đơn và tiếp diễn
- A38 — Trạng từ chỉ cách thức
- A39 — Gợi ý với Why don’t you…?
- A40 — Cách viết thư
- A41 — Was và were
- A42 — There was / there were
- A43 — Cấu trúc too + tính từ
- A44 — Quá khứ đơn của have
- A45 — Động từ bất quy tắc
- A46 — Cách thêm -ed
- A47 — Cách phát âm đuôi -ed
- A48 — Kể về chuyến du lịch
Chặng 4 — Kể chuyện có nền, có biến cố (bài A49–A64)
Bạn học quá khứ tiếp diễn để dựng bối cảnh, rồi ghép nó với quá khứ đơn qua cặp when / while. Đây chính là lúc bạn chuyển từ chỗ liệt kê sự kiện sang chỗ kể một câu chuyện. Cuối chặng là thì hiện tại hoàn thành — thì khó nhất với người Việt.
Thời gian gợi ý: khoảng 4 tuần.
- A49 — Much, many, a few, a little
- A50 — Phân biệt tính từ và trạng từ
- A51 — Tiếng Anh khi mất đồ
- A52 — Từ vựng tin tức
- A53 — Cách viết tiểu sử
- A54 — Bài tập hiện tại đơn và tiếp diễn
- A55 — Thì quá khứ tiếp diễn
- A56 — Phân biệt quá khứ đơn và tiếp diễn
- A57 — Cách dùng could
- A58 — Must, mustn’t, needn’t
- A59 — Tiếng Anh qua điện thoại
- A60 — Bài tập quá khứ đơn
- A61 — Thì hiện tại hoàn thành
- A62 — Phân biệt been và gone
- A63 — Cách hỏi lại khi không nghe rõ
- A64 — Too much, too many, enough
Chặng 5 — Hoàn thiện và tự kiểm tra (bài A65–A80)
Chặng cuối gom nốt các mảnh còn thiếu: bộ ba so sánh hơn – nhất – bằng, thì tương lai đơn, đại từ bất định, và các bài ôn tập tổng hợp. Bài A80 là bài tự kiểm tra: đọc trôi lá thư trong đó và hiểu vì sao mỗi câu dùng cấu trúc đó, nghĩa là bạn đã xong trình độ A.
Thời gian gợi ý: khoảng 3 tuần.
- A65 — Already, never, yet
- A66 — Ôn tập các thì
- A67 — Have you ever…?
- A68 — So sánh hơn kém và tính từ dài
- A69 — Phân biệt must và have to
- A70 — So sánh nhất
- A71 — For với hiện tại hoàn thành
- A72 — Thì tương lai đơn
- A73 — So sánh bằng as… as
- A74 — Something, anything, nothing, everything
- A75 — Since và for
- A76 — Cách miêu tả bức tranh
- A77 — Both, neither, none, all
- A78 — Bài tập tổng hợp các thì
- A79 — Câu cảm thán What a…!
- A80 — Ôn tập ngữ pháp tổng kết
Học tiếng Anh qua bài hát — dùng đúng chỗ thì rất hiệu quả
Đây là phương pháp bị hiểu sai nhiều nhất. Bài hát rất tốt cho ba việc: nhớ từ vựng, luyện phát âm theo đúng ngữ điệu, và làm quen nhịp nói tự nhiên của người bản xứ. Giai điệu khiến bộ não gắn từ mới vào một mẩu ký ức có cảm xúc, nên bạn nhớ lâu hơn hẳn so với đọc danh sách từ.
Nhưng bài hát không tốt để học ngữ pháp. Lời bài hát thường đảo trật tự cho hợp vần, lược bỏ trợ động từ, dùng cách nói phi chuẩn. Nếu bạn lấy lời bài hát làm mẫu ngữ pháp, bạn sẽ học phải những câu mà không ai nói ngoài đời.
Vậy ghép vào lộ trình thế nào? Rất đơn giản: ngữ pháp học từ bộ 80 bài A, từ vựng và phát âm bổ sung bằng bài hát. Mỗi tuần một bài hát là đủ.
Cách học một bài hát trong bốn bước:
- Nghe không nhìn lời hai lần, chỉ để quen giai điệu và nhịp.
- Nghe kèm lời, dừng lại ở những chỗ bạn nghe được mà không hiểu.
- Tra 5–10 từ mới — đừng tra hết, chọn những từ bạn thấy sẽ dùng lại.
- Hát theo ít nhất ba lần. Đây mới là bước làm nên khác biệt về phát âm.
Chọn bài thế nào: ưu tiên bài chậm, lời rõ, dùng từ thông dụng, độ dài vừa phải. Tránh rap và những bài hát nuốt âm nhiều khi bạn mới bắt đầu.
NEU.vn có sẵn một bộ dành riêng cho việc này: 3000 từ vựng tiếng Anh qua 66 bài hát — mỗi bài hát là một bài học có lời song ngữ, bảng từ vựng kèm phiên âm và phần luyện nghe. Bạn có thể xem toàn bộ tại chuyên mục 3600 từ vựng qua 66 bài hát, hoặc bắt đầu bằng một bài dễ nghe như By Accident, One More Step hay The Song Remains.
Mỗi ngày học thế nào — khung 40 phút
Lộ trình chỉ chạy được nếu buổi học đủ ngắn để bạn không viện cớ bỏ. Khung dưới đây vừa đủ cho một bài:
- 5 phút — nghe file audio của bài, không nhìn chữ.
- 10 phút — đọc hội thoại, bấm vào từng câu tiếng Anh để nghe máy đọc và nhại theo.
- 10 phút — học bảng từ vựng, chép tay 5 từ khó nhất kèm câu ví dụ.
- 10 phút — đọc phần ngữ pháp và phần lỗi thường gặp.
- 5 phút — làm bài tập, đối chiếu đáp án ngay bên dưới.
Mỗi bài trong bộ đều có sẵn cả năm phần này, kể cả nút bấm để nghe máy đọc từng câu tiếng Anh — nên bạn không phải chuẩn bị gì thêm.
Về việc ôn: hãy dùng phương pháp lặp lại ngắt quãng — ôn lại bài cũ sau 1 ngày, 3 ngày, 7 ngày và 21 ngày. Đây là cách rẻ nhất để không quên những gì đã học.
Ba lý do khiến người mới bỏ cuộc
Nhảy cóc. Thấy bài về thì hiện tại hoàn thành có vẻ quan trọng nên nhảy thẳng vào, trong khi chưa vững quá khứ đơn. Kết quả là không hiểu gì và kết luận rằng mình không có khiếu. Thứ tự trong bộ này không phải ngẫu nhiên — mỗi bài dựa vào bài trước.
Học quá nhiều trong một buổi. Ngày đầu hào hứng làm năm bài, ba ngày sau kiệt sức và nghỉ luôn. Một bài mỗi ngày, đều đặn bốn tháng, cho kết quả tốt hơn hẳn.
Chỉ đọc mà không nói. Đọc hiểu tạo cảm giác đang tiến bộ nhưng không giúp bạn nói được. Bắt buộc phải đọc thành tiếng và nhại lại — đây là lý do mỗi bài đều có audio và nút nghe từng câu.
Học xong bộ A thì đi tiếp đâu
Hoàn thành 80 bài, bạn đạt trình độ giao tiếp cơ bản: tự giới thiệu, hỏi đường, mua sắm, gọi điện, kể lại chuyện đã xảy ra và nói về dự định. Đủ để xoay xở trong một chuyến đi nước ngoài và bắt chuyện được với người bản xứ.
Ba hướng đi tiếp, chọn theo mục tiêu của bạn:
- Muốn nói trôi hơn — luyện lại 60 câu giao tiếp cơ bản đến mức phản xạ, không cần nghĩ.
- Muốn có kỷ luật — theo lộ trình học tiếng Anh ứng dụng 90 ngày.
- Muốn mở rộng vốn từ — đi tiếp bộ 3000 từ vựng qua 66 bài hát, mỗi tuần một bài.
Toàn bộ 80 bài luôn nằm ở chuyên mục English Conversation A — lưu lại để mở khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Người mới bắt đầu học tiếng Anh nên bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ phát âm: học bảng phiên âm IPA với 44 âm cơ bản. Sau đó mới học từ vựng theo chủ đề, rồi mẫu câu, cuối cùng mới đến ngữ pháp. Với bộ này, bạn vào thẳng bài A01 — Chào hỏi và đi tuần tự.
Mất bao lâu để giao tiếp được tiếng Anh cơ bản?
Với một bài mỗi ngày, 30–45 phút, bạn hoàn thành 80 bài trong khoảng 4 tháng và đạt trình độ giao tiếp cơ bản. Học cách nhật thì khoảng 8 tháng. Mốc thời gian quan trọng hơn là đều đặn — học dồn rồi nghỉ dài luôn cho kết quả kém hơn.
Nên học ngữ pháp hay từ vựng trước?
Từ vựng và mẫu câu trước. Có vốn từ thì bạn nói được ngay dù sai ngữ pháp, còn thuộc ngữ pháp mà không có từ thì không nói được câu nào. Ngữ pháp nên học sau, để giải thích những mẫu câu bạn đã dùng quen.
Học tiếng Anh qua bài hát có thật sự hiệu quả không?
Hiệu quả cho từ vựng, phát âm và luyện nghe, nhưng không nên dùng để học ngữ pháp — lời bài hát thường đảo trật tự và lược bỏ từ cho hợp vần. Hãy coi bài hát là phần bổ trợ mỗi tuần một bài, còn ngữ pháp vẫn học từ giáo trình có hệ thống.
Người mất gốc tiếng Anh nên học lại từ bài nào?
Từ bài A01, kể cả khi bạn thấy nó quá dễ. Người mất gốc thường thủng lỗ chỗ ở phần nền — động từ to be, danh từ số nhiều, chia động từ ngôi thứ ba — nên đi lại từ đầu chỉ tốn hai tuần mà lấp được đúng những lỗ đó. Bạn có thể đi nhanh hơn ở các bài đã biết.
Tự học tiếng Anh tại nhà không có giáo viên có được không?
Được, với hai điều kiện. Một là có thứ tự học cố định để không nhảy cóc — đó là điều bộ 80 bài này cung cấp. Hai là phải đọc thành tiếng mỗi ngày, vì không có ai sửa thì bạn phải tự nhại theo audio. Mỗi bài đều có file nghe và nút bấm nghe từng câu.
Mỗi ngày nên học bao nhiêu là đủ?
Một bài, 30–45 phút. Nhiều hơn thì bạn nhớ kém đi vì não không kịp củng cố, và dễ kiệt sức bỏ ngang. Nếu bận, hãy làm nửa bài còn hơn nghỉ hẳn — giữ được thói quen quan trọng hơn khối lượng của một buổi.